මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය, නැවත අසුන් ගැන්වීම

තේරෙන සිංහලෙන් කිව්වොත්, මේ කියන්නෙ CPU re-seating කියන එකයි. සත්තයි, ඉත්තෑ අමාරුවට කල දෙයක් නෙමෙයි, නොකරම බැරි නිසයි කලේ. 

CPU එකේ පින් තියෙන AMD වගේ නෙමෙයි,  ඔය Intel socket එක අන්තිම නරක ඩිසයින් එකක්( ද? *). සොකට් එකේ තමයි පින් තියෙන්නෙ. ඒ පින් එසේ මෙසේ ඒව එහෙම නෙමෙයි. අල්ප දයන්න වගේ ඇලේට තියෙන ලෝහ පතුරක කෙලවර නැම්මක් තියනවා. ඒ නැම්ම ගිහින් CPU එකේ තියෙන, අදාල පැතලි කන්ටැක්ට් ප්ලේට් එකත් එක්ක ස්පර්ශ වෙනවා. 

සාමාන්‍ය Intel සොකට් එකක පින් දාස් ගාණක් තියනවා. ඊට අමතරව CPU වෝල්ටේජ් එක 1.0V වලට වඩා අඩු නිසා 165W වගේ  cpu එකක් උපරිම ධාරිතාවෙන් වැඩකරන කොට, සමහර  පින් හරහා සෑහෙන ඇම්පියර්  ගානක් ගමන් කරනවා. ඒ වගේම ඩේටා ස්පීඩ් එක 3.8 GHz විතර වෙනවා. හැම පින් එකක්ම, නියමාකාරයෙන් ස්පර්ශව තිබීම වැදගත් වෙන්නෙ ඒකයි.

Intel socket එක, කොහොමත් නැවෙන, තැලෙන, ඇදවෙන පින් වලට ලෝක ප්‍රසිද්ධයි. හරි, අපි හිතමුකො පින් වලට හානි වෙන එක, භාවිතා කරන්නගෙ වරද කියල. එක පින් එකක්වත් නමා නොගත්තත්, කතාව එතනින් ඉවර වෙන්නෙ නෑ. CPU එකෙන් එලියට, නියමාකාරයෙන් හීට් ට්‍රාන්ස්ෆර් වෙන්න, CPU cooler එකේ ඉස්කුරුප්පු ඇණ හතර, බැලන්ස් වෙන විදිහට, අඩුත් නැතුව, වැඩිත් නැතුව තද කරන්න ඕනෙ. මේක කරන්න කිසිම මාපකයක් නෑ, හිත් සෝදිසියට තමයි කරන්න වෙන්නෙ. එහෙම කලා කියමුකො. ඒත් කතාව තාම ඉවර නෑ.

මේ පින් සහ කන්ටැක්ට් වල රන් ආලේප කරලයි තියෙන්නෙ, වැඩි කල් පැවැත්මට. ඒත් යන එන අධික ධාරාව හෝ වේගය නිසා කල් යනකොට (වාතයෙ තියන දූවිලි අංශු, අධික ධාරාව නිසා කාබනිකකරණය වීම වෙන්න ඇති) මේ කන්ටැක්ට් පොයින්ට්වල කාර්‍යක්ෂමතාවය හීන වෙනවා. CPU රත්වීම-සීතලවීම(thermal cycle) නිසා ඇතිවන thermal stress එකත්, කන්ටැක්ට් පොයින්ට්වල වගේම තර්මල් පේස්ට් එකෙත් කාර්‍යක්ෂමතාවයන් හීන වෙන්න බල පානවා ඇති. 

මේ ගැන සමහර විස්තර මෙතන තියනවා. Intel socket එකේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ගැටළු ගැන විස්තර ටිකක් මෙතන තියනවා.

මේ වීඩියෝවෙ තියන හැම දෙයක්ම, මගේ රජකාලෙ CPU එකට අදාල නූනත් මූලික දේවල් හැම Intel CPU එකකටම පොදුයි. මට වුනේ, හිටපු ගමන් සම්පූර්ණ ස්ක්‍රීන් එකම තත්පර ගාණකට ෆ්‍රීස් වෙන එකයි. යම් උපාංගයක් සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියා විරහිත වෙනකොට වගේ නෙමෙයි, මේ වගේ ලෙඩ සංකීර්ණයි. ඒ එකම ලෙඩේට හේතු ගණනාවක් තියෙන්නෙ පුළුවන් නිසයි. 

වැරදි මාර්ග ගණනාවක් පස්සෙ දුවල, දුවල හති අරින කොට,  OCCT එකෙන් දැක්කා සමහර ප්‍රොසෙසර් core වල උශ්ණත්ව වෙනසක්. ඒක රෙඩ් ප්ලෑග් එකක්. සාමාන්‍යයෙන් ඒවා ලඟින් යන අගයන්වල තියෙන්නෙ ඕනෙ.

Intel CPU සොකට් එක, වැඩිය නෙමෙයි කොහොමත් සෙල්ලං කරන්න හොඳ තැනක් නෙමෙයි. කල එකම දේ නැවත අසුන් ගැන්වීම(re-seating) විතරමයි.( හා දැන් සිටිං, ඉඳින්). එහෙම සිටින්-ඉඳින් කෙරුවාම, ඔක්කොම පින් ටික කලින් හිටි තැන් වලට වඩා, සේසයක් එහා මෙහා වෙලා වාඩි වෙනවා. ඒ හොඳට ඇති සැහෙන කාලෙකට.

වාසනාවට මගේ ලාබ vetroo v5 cooler එකේ ස්ප්‍රින් ලෝඩඩ් මවුන්ටින් සිස්ටම් එකක් තියනවා. ඒකෙන් සෑහෙන දුරකට බැලන්ස් ප්‍රෙෂර් එකක් CPU ඩයි කවර් ප්ලේට් එකට ලබා දෙනවා. ඒ නිසා තට්ට සෑර්ලා, හැට්ටරේලා ඇන්ජින් සීරු-මාරු කරන නිවැරදිතාවයට වැඩේ කරන්න ඕන වුනේ නෑ. දැනට වරුවක ටෙස්ට් රන් එකක් යනවා. තාම නං අවුලක් නෑ. 

මේ තියෙන්නෙ දැන් core temp තියෙන හැටි. 100% සහතික වෙන්න බැරි වුනත්, තාම හිරවෙන, කහින ලෙඩේ ආවෙ නං නෑ. උන්න හැටියට මලා මඳැයි, නේද?

වටිනා  කියන ආවුද:

 

OCCT - https://www.ocbase.com/download

Fan Control - https://getfancontrol.com/

Furmark GPU stress test - https://geeks3d.com/furmark/

Intel CPU burn test- https://www.techpowerup.com/download/intelburntest/

Furmark සහ Intel burn test වලට වඩා හොඳ benchmark tools ඇති මුත්, ඉක්මන් සහ පහසු පරීක්ෂාවකට මේවා හොඳටම සෑහෙනවා.

Foot Note:

Intel socket එක(LGA) එච්චරම නරක නොවෙන්නත් ඇහැකි. අලුත්ම AMD CPU එන්නෙත් LGA විදිහට. CPU එකේ පින්ස් නැති නිසා, ඒ පැත්තෙන් බැලුවාම පහසුයි.

(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)

යකෝ ජැකෝ

 

කැලේ ඉන්නෙ, අලි, Praසන්ன,  රුදුරු වලස්සූ
වැලන්ටිනෝ බලු කුක්කා ගියා කඩේ අපව හිනැස්සූ
මලාට මම ආයෙ ලියන්නෙ නෑ කියල කලින් හගිස්සූ
ඒත්, සුභ ගමන් ජැකා අපි හැමෝම මැරෙන මිනිස්සූ

කලකට පෙර මියැදුනාට

හතර රියනෙ වැලලුනාට

උඹෙ උත්තම රාජකීය

උණුහුම මට දැනෙයි තාම

කොන්ගානිගේ ජෝසප් මල්සි ජැක්සන් ඇන්තනි
උපත :1958 ජූලි 8
විපත : ???
වෙනත් නම්: ජැකා, ජැක්සන් ඇන්තනි , පනාපුත්‍ර කුහුඹු පැණියා

(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)

ඔහුට යුද්ධය දිනීමට අවශ්‍ය නැත

මේ

යුක්රේන නීති විරෝධී ආක්‍රමණය ආරම්භ වී හරියටම දින 590 කි. කෙසේ වෙතත්, රුසියාවේ "ඒකාධිපති"  ව්ලැඩිමීර් පුටින්, දේශසීමා තරණය කිරීමට තම හමුදාවන්ට අණ දුන් විට,  එය හුදෙක් " වෝක් ඉන් ද පාක්" මාදිලියේ පාගමනක් නොවීය. දින කිහිපයක් ගතවනු ඇතැයි සිතූ දෙය දැන් වසර එකහමාරක් තිස්සේ පැවති රුසියානු අසාර්ථකත්වයක් බවට පත්ව ඇත.යුක්රේනයේ මිලිටරි හැකියාව සහ චිත්ත ධෛර්යය යන දෙකම, ලොවම පුදුමයට පත් කළේය.

යුද්ධය ඉතා දිගු කාලයක් පවතිනු ඇති බවට සාධක කිහිපයක් ද පෙන්වා දෙයි. එක්සත් රාජධානියේ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයට අනුව , 2024 වන විට රුසියාවේ රාජ්‍ය වියදම්වලින් සම්පූර්ණ 30% ක් ආරක්ෂාව සඳහා වැය කරනු ඇත - එය පුටින් වසර කිහිපයක යුද්ධයකට සූදානම් වීම ලෙස අර්ථ දැක්වේ.  දැන් මේ අර්බුධය ගැන අලුත් "කොන්ස්පිරසි තියරියක්" බිහිවී ඇත. එයට අනුව, මේ පුටින් ගැන වෙනස්ම කියවීමකි.

පුටින්ගේ ඉලක්කය: නිමක් නැති යුද්ධයක්

නේටෝ මහලේකම් ජෙන්ස් ස්ටෝල්ටන්බර්ග් පවා අනතුරු අඟවා ඇත්තේ යුද්ධය තවත් වසර කිහිපයක් පැවතිය හැකි බවයි. එය බොහෝ දුරට හැඳින් වෙන්නේ " සදාකාලික යුද්ධයක් " ලෙසිනි. යුක්රේනයට සහ බටහිර ලෝකයට එය විනාශකාරී බවක් පෙන්නුම් කරයි.

නමුත් රුසියාවේ ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින්ට එය බොහෝ විට "ඉලක්කයක්" විය හැකිය, යනුවෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසඥයෙකු සහ ලන්ඩනයේ යුනිවර්සිටි කොලේජ් හි ගෞරවනීය මහාචාර්යවරයෙකු වන විශ්ලේෂක මාර්ක් ගැලෙයෝටි CNN වෙත අවධාරණය කරයි .

මුලින්ම බැලූ බැල්මට, මේ න්‍යාය අභව්‍ය දෙයක් ලෙස පෙනිය හැකිය. යුද්ධය, රුසියාවට දැවැන්ත අසාර්ථකත්වයක් සහ සම්පූර්ණ ව්‍යසනයක් ගෙන දුන්නේය. එක්සත් ජනපද රජයේ ආරංචි මාර්ග වලට අනුව, යුද්ධය හේතුවෙන් රුසියානුවන් 120,000 ක් පමණ මිය ගොස් 180,000 ක් තුවාල ලබා ඇති අතර ලෝකයේ සම්බාධකවලින් රට ආර්ථික වශයෙන් යථා තත්ත්වයට පත් වීමට පරම්පරා කිහිපයක් ගතවනු ඇත.

"පුටින්ගේ යුද්ධය: චෙච්නියාවේ සිට යුක්රේනයට" පොත ලියූ මාර්ක් ගැලියෝටි, පුටින් යුද්ධය ජයග්‍රහණය කිරීමට සැබවින්ම සූදානම් නැති බව අවධාරනය කරන විට ඔහු අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන්න පැහැදිලි කරයි.

"එය සම්භාවිතාවකි. සදාකාලික යුද්ධය 'පශ්චාත්-පුටින්වාදය' සඳහා සංවිධානාත්මක මූලධර්මය බවට පත් වේ, එය නීත්‍යානුකූල කරන අතර පුටින්ට ජාතිය කෙරෙහි තම පාලනය පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය වන පීඩනය මත දැඩි ග්‍රහණයක් අවශ්‍ය වේ."

යුක්රේනයට, රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය ජය ගත හැකි බවට බලාපොරොත්තුවක් තිබේද?

මාධ්‍ය යුක්රේනයේ කුඩා ජයග්‍රහණ සියල්ල සමරන බව පෙනෙන අතර සෙලෙන්ස්කි රුසියාවට එරෙහි යුද්ධය ජය ගන්නා බව පෙනේ. නමුත් මේ මොහොතේ, 2023 සරත් සෘතුවේ දී, බොහෝ විශ්ලේෂකයින් විශ්වාස කරන්නේ සෙලෙන්ස්කි ජයග්‍රහණයට වඩා පරාජයට සමීප බවයි.

පුටින්ගේ අවසාන භූමිකාව

කතුවරයා සහ පුටින් විශේෂඥයා විශ්වාස කරන්නේ එය ජයග්‍රහණයට වඩා පරාජය නොවී සිටීම බවයි.

"රුසියාවට ඔහුගේ යුක්රේන ව්‍යසනයෙන් යම් ආකාරයක ජයග්‍රහණයක් සොයාගත හැකි බව පුටින් සැබවින්ම විශ්වාස කරයිද නැතහොත් ඔහුගේ සතුරන් අභිබවා යා හැකි යැයි බලාපොරොත්තු වීම හැර වෙනත් විකල්පයක් ඔහුට නොමැති බව සරලව සිතනවාද යන්න අපට දැනගත නොහැක."

"නමුත් ඔහුගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන්, 'සදාකාලික යුද්ධය' යන සංකල්පය ඔහුට අවසන් "නිමාවක්" ප්‍රතිරූපණය කරයි . එය ඔහුගේ සතුරන්ගේ චිත්ත ධෛර්යය තලා දමයි."

දැනටමත් බටහිර යුධ අවි සංචිත සෑහෙන පමණ හිඳී ඇති බව කියවේ. රුසියාව සහ චීනය දැනටමත් ඇමරිකන් ඩොලරයේ ආධිපත්‍යය බිඳීමට කැස කවන බව ප්‍රසිද්ධ රහසකි. 

පසු සටහන:

මා කෙස්වත් පුටින් වාදියෙකු නොවේ. ඒත් සෝවියට් කඳවුරේ බිඳ වැටීමත් සමඟම, ලෝකයේ දේශපාලන බලතුලනයත් බිඳ වැටුන බව, මම තරයේ විස්වාශ කරමි.බටහිර කඳවුරත්, එය මෙහෙයවන අදිසි හස්තයත්, ලෝකයේ ගැලවුම් කරුවන්‍ බවට මට විස්වාශයක් නැත. නව යටත් විජිතවාදය යටතේ සම්බාධක  දේශපාලන අවියක් ලෙස භාවිතය කිරීම ගැන කියුබාව හොඳ නිදසුනකි. කොමිසාර් වරුන් මඟින්, මුළු පාලන යාන්ත්‍රණයම දේශපාලනය කර, මර්දනය යටතේ රට පාලනය කරන, සමාජවාදී "යුටෝපියාව" හොඳ යැයි මින් අදහස් කරන්නේ නැත.

Love him or hate him, but this 71 year old mother clapper will go down in history, for sure.

මුං ඔක්කොම එකයි මල්ලි - රංජන්

Dagens.com (CA)හී පලවූ  "New theory: He doesn't want to win the war"  ලිපියේ  ගුගල් ට්‍රාන්ස්ලේට් හරහා  කරන ලද පරිවර්තනයකි. පසු සටහන පමණක් එක් කරන ලදී.

පිදුම , ගූගල් ට්‍රාන්ස්ලේට් ක්‍රෝම් ඇඩ්-ඔන් එක ගැන ඔත්තුව දුන් නමියාට. දැන් ගූගල් ට්‍රාන්ස්ලේට් නියමයි ඕයි. ඉස්සර වගේ අප්‍රබංස වචන දෙන්නේ නෑ. එහෙන් මෙහෙන් වචන කීපයයි හැදුවෙ. දැන් පරිවර්ථනය කරන එක, කේජු කනවා වගේ වැඩක්. මේක කපටි වැඩක් වගේ පේනවද මන්දා? ඒත් මෙතන වැදගත් දේ වෙන්නෙ, තමන් දුටු යම් වැදගත් ලිපියක්, අපේ අය සමඟ බෙදාගෙන, ඒ ගැන සාකච්චාවක් ඇරඹීම කියන එකයි.

🙏👌

(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)

ප්‍රයෝජනවත් බ්‍රව්සර් ඇඩ්-ඔන්/ එක්ස්ටෙන්ෂන්

මේ තියෙන්නෙ ක්‍රෝම් බ්‍රව්සරයට මම දැනට පාවිච්චි කරන Addon/ extension ටික. ඩික්ෂ-නරි තුනයි. 

1. Google Dictionary

2. Google Translate

3. Instant Dictionary

Dictionary නං කොච්චර තිබ්බත් වැඩි නෑ. සමහර ඉංග්‍රීසි වචන වල හරිම තේරුම, යෙදෙන අවස්ථාව අනුව වෙනස් වෙන නිසයි.

ලිඛිත හෝ කතාකරන "පොෂ් ඉංග්‍රිසී" වලට අයත් නොවන, "ස්ලෑන්ග්" නමින් හඳුන්වන කොටසකුත් ඉංග්‍රිසී බාෂාවෙ තියනවා. ඒක එක්තරා ආකාරයක, "බජාර් එකේ බාසාවක්" . මේ ස්ලෑන්ග් රටින් රටට වෙනස් වුනත්, ව්‍යක්ත ඉංග්‍රීසි සඳහා මට ඇමරිකන් ස්ලෑන්ග් වැදගත් වෙනවා. ඒ සඳහා මම යන්නෙ ,  Urban Dictionary  කියන තැනට. තව Thesaurus එකකුත් තියනවා, මේවා සෙට් කරගත්තෑකි, වෙන, වෙන ක්‍රම වලට ඇක්ටිවේට් වෙන විදිහට, ඔප්ෂන් හරහා.

ඊළඟට OneNote web Clipper සහ Single File. දෙකම තමන් බලන වෙබ්-පේජ් එක සේව් කරගන්න ක්‍රම දෙකක්. OneNote එකේදී ඒවා පොතක් විදිහට, කැටගරි සහ වෙන, වෙනම පිටු හදලා සේව් කර ගැනීමේ පහසුකම තියනවා. Single File සරළයි, සම්පූර්ණ වෙබ් පිටුවම, පින්තූර සහිතවම එක ෆයිල් එකකට සේව් කරනවා.

මේ Read Later 

සමහර වෙලාවට එහෙම ස්ථීරව සේව් නොකර, පස්සෙ බලන්න විතරක් අවශ්‍ය වෙන වෙලාවකට  Read Later තමයි හොඳ.  මට නං ඉතාමත් ප්‍රයෝජනවත් එකක්. දිග වීඩියෝවක් බලනකොට, මැදදී මේක හරහා සේව් කලාම, ඊළඟට ඒ බලපු තැන සිට ආයෙ බලන්න පහසුකම තියනවා. ඔය පිංතූරෙ තියෙන්නෙ, වීඩියෝවල බලාපු ප්‍රතිශතය තමයි.

අන්තිමට uBlock Origin නම් හැම බ්‍රව්සර් එකටම දාගෙන තියනවා. සාර්ථක විදිහට හැම පොප්-අප්, මාකටින්, ඇඩ්වටීස්මන්ට් ඔක්කොම බ්ලොක් කරනවා

 මට මඟෑරිච්ච, ඒත් ප්‍රයෝනවත් ඒවා තව ඇති. එහෙම එව්වා තියනවා නං කමෙන්ට්වල දාන්න, ඈ? මම දාල තියෙන  ඇඩ්-ඔන් වලට කෙටුවාම, කලින්ම අදාල ක්‍රෝම් ඇඩ්-ඔන් පිටුවට යන විදිහට ලින්ක් දාලයි තියෙන්නෙ.

(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)

පට්ටි මානසිකත්වය - Herd mentality

 අපේ පැත්තෙ තියෙනවා පැසිෆික් මෝල් කියලා වෙළඳ සංකීර්ණයක්. ඒකෙ වැඩි හරියක්ම ඉන්නෙ චීන්නු. හොර ෆෝන්/අයිපෑඩ් අන්ලොක් කරන "ෂේඩි" බිසිනොස්ද ඇතුලුව, ලාභ නමුත් ගාණෙ හැටියට වටිනා බඩු ගන්න නියම තැන. ඔතන කඩේක "store closing everything must go" සේල් එකකට, අපේ හෝතම්බුවා ගිහිල්ලා. සූ ගාලා චීන ගෑණු බඩු තෝරනවලු. හෝතම්බුවා, ඒ චීන නඩයෙන් ඈත් වෙලා කොනක තිබිච්ච බඩු ලොට් එකක, බඩුවක් බලන්න අතට ගත්තලු. අර චීන නඩේම එතනට කඩා පැනලා, ඉතුරු හොඳ බඩු ටික සිං ගාලා වාෂ්ප කෙරුවලු. 

හෝතම්බුවා කියනවා, එතන හිටියලු, මොකක් හරි භාණ්ඩයක් අතේ තියන්, වට-පිට බල-බල ඉන්න එවුන්, අනිත් එවුන් තෝරන්න මොනවද කියල බලන්න. විශේෂයෙන්ම, මේ සෝෂල් මීඩියා යුගේ මේ "mob behavior" එක බොහොම සුලභ දසුනක්. 

අහල ඇති නෙව කුප්‍රකට The Stanford Prison Experiment ගැන. රංචු ගැහුනාම Power dynamics සහ Abuse of power අපට බලපාන්නෙ කොහොමද කියන එකට මේක හොඳ උදාහණයක්. අපි වැඩිදෙනෙක් බලාගෙන ඉන්නෙම කවුරු හරි පෙරමුණ ගන්නකම්, රැල්ලෙ යන්න. මේ මානසිකත්වය දේශපාලනයෙදි වගේම හමුදාවෙදිත් ප්‍රයෝජනයට ගැනෙනවා. 

Linus Tech Tips(LMG- Linus Media Group) කියන්නෙ, මිලියන 15 අනුගාමිකයො ඉන්න ලොකුම යූ-ටියුබ් ටෙක් චැනල් එකක්. කම්පියුටර් සේල්ස් රෙප්  කෙනෙක් විදිහට ජීවිතේ පටන් ගත්ත ලයිනස්, යූ-ටියුබ්  අධිරාජ්‍යක් ගොඩනැගුව. ඒත් corporate dictatorship විවේචනය කරපු ලයිනස්ම, ඒ තත්ත්වයට පත්වීම දෛවයේ සරදමක්.

මිලියන් ගාණක් අනුගාමිකයො ඉන්න නායකයෙක්, වැරදි පාරෙ ගියොත් ඒකෙන් වෙන සමාජ හානිය බරපතලයි. දැන් ඔහෙලා හිතෙන්නෙ, මේ ගැන දැණුවත් වුනොත් එහෙම වෙන එකක නෑ කියලද? මොන පිස්සුද, සමහර වෙලාවට මාත් ඔය රැල්ලෙම  යන්නෙ යස අපූරුවට?🤣 තත්ත්වය, තරාතිරම , උගත්කම බල නොපාන මේක ස්වභාවික මිනිස් ගතියක්. 

දැන් අපේ හෝතම්බුවාත් සේල් යනවා. පුටියට පිංසිද්ද වෙන්න, දැන් ජීවන වියදම අහස උසට නැගලා නිසා, බ්‍රෑන්ඩඩ් උස්මුරුත්තව හැදිලා හිටිය හෝතම්බුවාත් සේල් යන එකේ වැරැද්දක් මම දකින්නෙ නෑ. ආ, අර වැග්නර් බොසාත් මලාලු නේද? හදිසි අනතුරක් කියන්නෙ, රුසියාවෙ නිසා විස්වාස කරන්නම වෙනවා.

ආර්ට් පුරවපු කැනපි විහිදුණු දරුණු පපු ලෑලි

මාත් දකිනවා මේ සොසයිටියෙ හුඟක් වැඩ කෑලි

එකතු කරගෙන පරණ බඩු කෑලි
කටු ගඩොල් බිත්තියෙත් ඇඳෙනවා .....ආර්ට් බොබ්මාලි

(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)

සොහොන්පල්ලාගේ මතක වස්තුව

එදා තවත් එක් ඒකාකාරී රාජකාරී දිනයක අවසානයක්. සුපුරුදු පරිදි කඩේ ගොස්, බඩු මලු ඉහින්, කනින් එල්ලා ගෙන පාර පනින විට, දුරකථන ඇමතුමක් එනවා. දුරකථන තිරය, වාහනක නලා හඞ, ස්ලාං බලාං ඩෝං.......ඊලඟ මම ඉන්නෙ කලු කෝට් කාරයෙක් ඉස්සරහා. නෑ, නෑ අලුත් කඩේ නෙමෙයි. කෝට් කාරයා මට කියනවා, මගේ"කල් ඉකුත් වූ" බව.

මම ඇහැරෙන්නෙ නුපුරුදු පරිසරයක. මායාකාරියො කතා කරන මිනී ඔලු, ඇල්කෙමි, මන්තර සහ සොම්බි ඉන්න, මේක වැඩවසම් යුගයේ අමුතු නගරයක්.මම දැන් ඒකෙ සොහොන්පල්ලා. ටවුන් බාර් කීපර් තමයි මේයර්. බාර් එකේ නම "ඩෙඩ් හෝර්ස්". එහෙ කස්ටිය කරන්නෙත් බෝතලයක් ගහලා හාන්සි වෙන එකම තමයි.  කතා කරන බූරුවෙක් මට මිනී ගෙනත් දෙනවා. බූරුවා මට "කොමරේඩ්" කියා අමතනවා. මං හිතෙන්නෙ ඌ සමාජවාදියෙක්. මිනී වැලලුවාම මට සල්ලි ලැබෙනවා. මෙතන මගෙ රස්සාව මිනී විකුණගෙන කන එක. මිනී වලින් සොම්බි හදලා, උන් ගෙන් පඩි, කෑම නැතුව  වැඩ ගත්තෑකි ( කම්කරු පන්තිය සූරාකෑම). පස්සෙ මමත් බාර් එකක් අරිනවා. එක දවසක් බූරුවා ස්ට්‍රයික් කරනවා. ඌ මට "ධනවාදියා" කියල බනිනවා. ගේන එක මිනියකට, කැරට් පහක් ඕනෙ කියලා ඌ හතර ගාතෙ දාලා බිම වැටිලා උපවාසයක් කරනවා. ඉල්ලීම් නොදුන්නොත්, යූනියන් එක දාලා ගෙට ගිනි තියනවා කියල තර්ජනය කරනවා. මම  සොහොන්පල්ලෙක් වුනේ "Graveyard Keeper" කියන ගේම් එකේදී. මට මේ ගේම් එක අල්ලලා ගියේ, සැබෑ ලෝකයෙත් අපි කවුරුත් මිනී විකුණගෙන කන චරිත හින්දද මන්දා?

ප්‍රේමකීර්ති ඔහුට කිව්වෙ "පනාපුත්‍ර කුහුඹු පැණියා" (ජැක්+සන්+ඈන්ට්+හනි)කියලයි. කොන්ගානිගේ ජෝසප් මල්සි ජැක්සන් ඇන්තනි නම් වූ ඔහු, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල භාෂාව සහ සාහිත්‍යය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිධාරියෙක් මෙන්ම ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ ජනමාධ්‍ය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධිධාරියෙක්.

ඒ දැණුම අධ්‍යක්ෂක, නිෂ්පාදක, තිර රචක,  නවකතා රචක, තීරු රචක, ගීත රචක, ඉතිහාසඥ සහ සංචාරක යන අංශ තුලද කැපී පෙනෙන ලෙස ඉදිරිපත් කලා. තමන්ගෙ වටිනාකම දැණගෙන  හොඳට මාකට් කරගත්තා. ඒත් ඒ එක්කම අපට දැණෙන යමක් ඉදිරිපත් කලා. 

 "ජැකා" කඩුල්ලේ "කුරුස මුදලාලි", ඇල්ල ලඟ වලව්වේ "හාමු මහත්තයා". මේ ඒ අප ආදරය කල ජැකා:

උඹේ සපත්තුව වැළඳ බදා- උඹේ සබුක්කුවෙ පහර කකා

ගත කළ මනරම් සොඳුරු දිවිය ඒ -දෙවියනි මූන් අද කරති නිගා

-(මෙතින්න මාරු වෙනු)-

ඔහු ඉතා දක්ෂ කතාන්දර කාරයෙක්. ඉරිදා ලක්බිම පුවත්පතේ තීරු ලිපි ලෙස පලවූ "පනාපුත්‍ර මතක" එක හුස්මට කියවිය හැකි ලිපි පෙලක්. ඒකෙ තියෙන්නෙ ගමේ විස්තර. හුදී ජන කතන්දර. පොඩි කාලෙ කෙල්ලො එක්ක සෙල්ලං කරපු හැටි, ගොක්කොල කලාව කතෝලික උත්සව වලට ගෙනිච්ච හැටි. තාත්තගෙ, සීයගෙ විස්තර. "කළු ගඟ දිගේ" වගේ ගවේශනාත්මක සංචාර වැඩසටහන් වලට ඔහු ආඩින්ගෙ පැටිකිරිය වගේ ඉතිහාසය, දක්ෂ ලෙස මුසු කලා. 

සමහරු ඔහුට නිවන් සුව පැතුව. ජැකාම කියපු විදිහට ඔහු "උපතින් කතෝලික, සගිස්කුරුතිය බෞද්ධ" නිසා සමහරු පටලෝ ගන්න ඇති. තවත් අය අලියට නිවන් සුව පැතුව පැතුව. අලිය බෞද්ධද මන්දා? වාහනයක් කුඩු වෙන්න හැපිච්ච අලියා නැගිටලා ගියාලු. ගිය පාර දිගේ වනජීවී එක ගියත් හොයා ගන්න බැරි වුනාලු. සමහරු කියනවා, ඒක අලි පිල්ලියක් ලු. ජැකාගෙ එක මතක වස්තු කතාවක, කනප්පුවක් ඇවිද්ද්දෝල කම්බි වැටක් පන්නෝපු කතාවක් තියනවා. මේව අදටත් ගැමි ජනයගෙ විස්වාස. ඔහු හුදී ජන හදවතට කතා කලේ එහෙමයි.

ජැකා දේශපාලනය කලා, කඩේ ගියා.ඒක ඔහුගෙ තෝරාගැනීමේ නිදහස. ඒකෙ සදාචාරාත්මක භාවය ගැන නං අනේ මන්දා?මතක විදිහට දේශපාලනයට කඩේ ගිය එකම කලාකාරයා ජැක්සන් විතරක් නම් නෙමෙයි. ඒත් අපි කවුරුත් සර්ව සම්පූර්ණ නැති නිසා මම ඒ ගැන අදහස් දැක්වීමෙන් වළකිනවා.  ඒත් ජැකා වටිනා කලාකාරයෙක්. ඔහු අපට යමක් දුන්නා. ඒ ගැන මම ඔහුට ස්තූතිවන්ත වෙනවා. ඒ බව කියන්න, මිනිහෙක් මැරෙනතෙක් ඉන්න ඕනෙ නෑ නෙව? 

කාෂ්ඨෙට මැලවෙච්ච හැඩක් නොපෙනෙනෙ ලයක
සොච්චමට විකිණිච්ච නමක් නැති චිත්‍රයක
සනුහරෙන් දැලි අඟුරු ගානකොට පෙනි පෙනිම
වචන ගල් මුල් වැදුණ අලිය ගිය කූටරෙම....

(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)

බුබුලක ජීවත්වීම වරදක්ද?

Bubble life -cat style

ලෝකයේ සිටින සෑම කෙනෙකුම "බුබුලක්"  ඇත. එකම වෙනස වන්නේ එම බුබුලේ නිර්වචනය, ප්‍රමාණය සහ සංයුතියයි. සමහර අයගේ බුබුලු විශාලයි. සමහර ඒවා කුඩා ය. සමහර ඒවා අන් අයගේ බුබුලු වලට වඩා වෙනස් ය, සමහර ඒවා ඉතා ප්‍රාථමික ය. නමුත් අපි හැමෝම විටින්, විට මේ බුබුලු වල ජීවත් වන්නෙමු. මටද "බුබුලක්" දෙකක් ඇති නිසා,  මට අන් අයගේ "බුබුලු ජීවිත" ගැන අවුලක් නැත. 

ඉන්ටනෙට් බුබුල

වැඩි හරියක් "එක රෑනේ පක්සීන්" ඉන්නා ඉන්ටනෙට් බුබුලේදී පක්සියා, නෝ-නේම්, නෝ-ෆේස් නෝ-නම්බර් මූකලං බස්සාය. බස්සාගේ ඇනෝනිමස් භාවය ගැන, එකෙක් දෙන්නෙක් බකට් ඇද්ද නමුත්, පක්සියා ඒවාට සැලුනේ නැත. 

මා තවදුරටත් ඉන්ටනෙට් බුබුලේ රැඳී සිටින්නේ, මා තවමත් එයට කැමති නිසාය.  මා නොදන්නාදේ , ඔබ දන්නා නිසාය. දැණුමැත්තෝ එයට "සාමූහික බුද්ධිය"(collective intelligence) කියා කියති. නමුත්, මේ රංචු ගැසීමේ ප්‍රතිඵල, සැමවිටම ධනාත්මක වන්නේ යැයි සිතීම මුලාවකි. හේතුව මේ  "රංචු මානසිකත්වය"(Herd mentality/ group thinking) නිසා එන "සාමූහික මෝඩකමේ" බොරු වලවල්‍වල වැටීමේ සම්භාව්‍යතාවයක් ඇති බැවිනි.

Ant death spiral

නිදිගේ බුබුලෙන් "සැනසුම" පැදුරටත් නොකියා මාරු වී ඇත. කියවන්නට තියෙන පොත් රාක්කයට වී බුකවා ගෙන සිටින බවත්, වෙනදා සිතට සතුට ගෙනා ගීත, චිත්‍රපට අද ඔහුට නියවන බවත් ලියා ඇත. නිදිගේ පසුගිය පෝස්ට් කීපය තුල, වරින් වර කියවුන මවගේ සෞඛ්‍ය පිරිහීම, අපගේ සිතෙත් කණගාටුවක් මෙන්ම බියක් ඇති නොකලා යැයි කීව නොහැකිය. 

රුසියන් බුබුල

නගරයක්, රටක් වුවත් බුබුලක් ලෙස සැලකිය හැක. රුසියන් බුබුලේ ජීවත්වන පුටියා, යුක්‍රේනයේ ධාන්‍යාගාර වලට අහස් ගුණ්ඩු අරින්නේ, රිලවුන් නාසීන් එලවන්නය.  සමහරු කියන්නේ, උන්නැහේගේ "බකට් ලිස්ට්" එකේ තුන් රුසියාවම එක් සේසත් කර, ඔටුණු පළඳින සිහිනයක් තියන බවයි. ඒත් සමහරු කිව්වේ, මේක ධනවාදී කුමණ්ත්‍රනයක් බවයි.බුබුලේ රුස්සන්ට, පුටියා අධ්‍යාත්මික නායකයාය. යුක්‍රේනයට නෙලීම "ඉස්පැසල් මිලිටරි ඔපරේෂොන්‍" ය. ක්‍රිමියන් පාලමට ගැසීම "ත්‍රස්තවාදී " ක්‍රියාවක් ය. බුබුලේ බලය එසේය.චීනාගේ වවුල් වසංගතයෙන් බැටකා, යාන්තං පණ බේරාගත් අපගේ බත්පතට කෙලෙව්වාට, අපි නං කලේ පුටියාගේ මෑණියන්ට පිං අනුමෝදං කරවපු එකය.

පාලම් බුබුල

පාලම් බුබුලේ විසේසත්වය, කවදාවත් පාලමෙන් එගොඩ නොවීමය. පාලමේ ඉන්නාතාක් කල් අලියා ගොඩය. අලියා "කල දුටු කල වල ඉස ගැනීමේ" කලාවේ පිකාසෝය. අලියා නිසා කපුටාත්, මයිනාත්, ඩේසි ආච්චිත් ගොඩය. ඒ නිසා ඩිමෙන්ෂියාවෙන් පෙලෙන රටවැසියාත් ගොඩය.

හෙලවෙන කොට වැල් පාලම

දෑස පියන් බිම නොබලන්

අපට පුතේ ඇපත් නැතේ

හෙල ගැඹුරුයි... පුත නොබලන්

අලියා බලයි මුහුණ උඹේ

උඹව රකී යමන් පුතේ

ඔය කොයි බුබුලත් අන්තිමට ඩාම් වෙනවා ඩූම් වෙනවා - අප්පච්චී

මගේ සතුටු බුබුල

මේ බුබුලේ අන්තර්ගතය කලින්, කලට වෙනස් වන නමුත්, මේ දවස්වල එහි ඇත්තේ 1940 එංගලන්තයයි. Cobblestone ගල් ඇල්ලූ පටු පාරවල්, සන්ග්ලාස් දැමූ අස්පයින් සහිත කරත්ත. ගෑස් පහන් වීදී සිතේ ඇති කරවන්නේ, "හැරී පොටර්" මායා චමත්කාරයකි. මේ කතාව, නැවත ප්‍රතිනිර්මාණයක් කල එකක් වුවත්,  "ඓතිහාසික නිරවද්‍යතාවය" පරිකල්පන බුබුලකට අත්‍යාවශ්‍යම සාධකයක් නොවේ.

සුවපහසු විසිත්ත කාමරය, සැබෑ ගිණි උඳුන මත නිරන්තරයන් පැසෙන තේ පෝච්චිය සහ ඉංග්‍රීසී පතරාසයත්  මෙහිදී ඔබට දැක ගන්නට හැකිවනු ඇත. මෙහි ඇති යැයි පැවසෙන, යෝක්ෂයර් ඇක්සන්ට් එක ගැන මට නුහුරු බවක් දැණුනේම නැත. හොඳින් නිරීක්ෂණය කලොත්, එදවස ඇන්ටීක් නමුත් ප්‍රායෝගික රෙදි සෝදන උපකරණ සහ ක්‍රමවේද බලා ගන්නට අවස්ථාවක් ලැබෙනු ඇත. 

 

(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)