Friday, February 27, 2015

වඳුරු කතාවක් සහ සිංදුවක්








ඔහෙලා දන්නවද  බස්සො පැවත එන්නෙ වඳුරන්ගෙන් බව? කව්ද කිව්වෙ ඇහැව්වා? නෑ ,නෑ චාර්ලිස් ගොයියා නෙමෙයි. එයා කිව්වෙ  ඒ මිනිස්සු ගැන නෙව?  අපි පියාඹන වඳුරො ජාතියක්ලු, ඔව්වා ගැන හොඳට දන්න හාදයෙක් තමා කිව්වෙ.



මං ඒත් කල්පනා කලා ,මට ඔය නොදන්න යමක් හම්බ වුනාම , මන්කි බිසිනොස් කරලා එව්වා චකබ්ලාස් කරන්නම හිතෙන්නෙ ඇයි කියලා?  දැන් තේරෙනව නෙව? ඕක මයෙ නෙමෙයි, ජම්මෙ වැ‍රැද්ද බව?



වඳුරයි කිව්වම, කතාවක් මතක් වුනා. මේක මේ  නඩු විභාගයක් ගැන කතාවක්:




http://activerain.trulia.com/

image_store/uploads/6/4/0/3

/8/ar123198792083046.jpg



නඩුකාරයා: මොකක්ද පැමිණිල්ල?



පැමිණිලිකරු: ස්වාමීනි, මේ විත්තිකාරයා  කිසිම හේතුවක් නැතුව මගෙ  හොම්බට ඇන්නා




නඩුකාරයා( විත්තිකරුට): යුශ්මතා වරද පිලිගන්නවද? ඇයි එහෙම හේතුවක් නැතුව පැමිණිලිකරුට පහර දුන්නෙ?




විත්තිකරු: වරද පිළිගන්නවා ස්වාමීනි. ඒත් හේතුවක් ඇතුවයි පහර දුන්නෙ. මේ පැමිණිලි කාරයා මට අවුරුද්දකට ඉහත චිම්පන්සියා කියල බැන්නා




නඩුකාරයා: ඉතිං ඇයි මනුස්සයෝ, ඒකට අවුරුද්දකට පස්සෙ ගැහැව්වෙ?




විත්තිකරු: මම ගිය සුමානෙ සත්තුවත්තෙදි තමයි ඉස්සෙල්ලාම චිම්පංසියෙක් දැක්කෙ




ආන්න බලාන්න, එහෙව්, දැකුම්කලු සත්තු ජාතියක් තමා වඳුරො. ඒ නිසා  , අපිට පියාඹන වඳුරො කියනව කියන එක ආඩම්බරයක්.මං පොඩි කාලෙ , ඔය චිම්පන්සියි, ඉස්පන්චියි අතර පොඩි පටලැවිල්ලක් තිවුණා. පස්සෙ මුලින්ම චිම්පන්සියෙක් දැක්කාම ඒක හරි ගියා



දැං මේ සමහරු බනිනවා නෙව, පොස්ට් කොට දානව කියලා. ඇයි දෙයියනේ ලියන්න දෙයක් නැහ්නං වෙන මොනවා කරන්නද? ඕන්න අද නං දිග පෝස්ට් එකක් ලියනවා කියලා පට්ටාං ගන්නවා, ලියාගෙන , ලියාගෙන යනකොට මඟදි හිර වෙනවා.  ආයි ඉතිං මොනවද, ආයෙ නෝ හෙල්ලුං, අර කූඤ්ඤෙ ගලෝපු වඳුරා  හිරවුනා වගේ තමා. දැං ඔහෙලට තේරෙනව නේද හේතුව? මෙව්වා අපේ ජම්මෙ වැරුද්ද බව?



දැං බලාන්ට. ඔහෙලා  අහල තියනව නෙව සිංදු? ඔය හැම සිංදුවකම වගේ  පේලි හතරෙ  කොටස් තුන හතරක්වත් තියනවා නෙව? එහෙම නැහ්නං, එකම  දේ රිපීට් කරල හරි  කොටස් ගාණ සම්පූර්ණ කරනවා නෙව? ඒත් ඔහෙලා අහල තියනවාද  පේලි හතරෙ එකම කොටසක් විතර තියෙන සිංදුවක්.  මොකෑ නැත්තෙ? එහෙම එව්වත් තියනවා. මට  හිතෙන්නෙ මේකෙ ගීත රචකයාත් , මං වගේම ලියාගෙන, ලියාගෙන යනකොට හිරවෙච්චි හාදයෙක්.මිනිහා සැලුනද? නැ, නෙව, හැදුව සිංදු කොටයක්. ඔය තියෙන්නෙ යස අගේට. එහෙම නං මටත් බනින්න එපා පෝස්ට් කොට දානව කියල. අහලා බලන්නකො, ලස්සන සිංදුව, කාගෙද කියල නං දන්නෙ නෑ







Monday, February 9, 2015

කවුළු පියන්පත් වැසෙන වෙලාවට...


ටැක්නිකල් පෝස්ට් වලට අර නැට්ට නැති කස්ටිය කැමති නැති නිසා, හිතුන හයිබ්‍රිඩ් පෝස්ට් එකක් ලියන්න.එහෙමයි කියලා කතාවට හේතු වෙච්ච කාරණාව අමතක කරන එක හොඳ නෑ නෙව.




මම සිංදු අහන්නෙ වැඩට යන එන කොට තමයි. ඒත් අපේ  පරණ බරබාග වල තියෙන රේඩියෝ වල USB ඉන්පුට් එකක් නෑ.තියෙන එකම ඔෆ්ෂන් එක FM ට්‍රාන්ස්මීටර් එකක් තියෙන ගැජමැටික් එකක් අරගෙන රේඩියෝ එකේ  පාවිච්චි නොවන ස්ටේෂන් එකකට ටියුන් කරගන්න එකයි.

මේ වගේ ගැජමැටික් සෑහෙන ගණනක් ටැස්ට් කරලා (හයියෝ ෂල්ලි), අන්තිමට හිතට හරියන එකක් ලැබුණා. හොඳ භාණ්ඩෙ. බ්ලූටූත් එහෙමත් තියනවා.වැඩේ කෙලවුනේ දවසක් ෆෝන් එක කනෙක්ට් කරගෙන GPS දාගෙන නොදන්න තැනක් හොයාගෙන යන්න ගිය වෙලාවෙයි. මේ කියන ගැජමැටික් එක ඔන් කලාම , ගෑණු කටහඬකින් " පවර් ඔන්, කනෙක්ට් යුවර් ෆෝන්" වගේ මොකක්ද උලව්වක් කියනවා. ඒක කමක් නෑ කියමුකෝ.



මේ කියන දෛවෝපගත දවසෙ, බසු මොටා, GPS පිහිටෙන් අර කියපු තැන හොයාගෙන හැටට හැටේ යනවා කියමුකො. දාගත්තා සිංදුවකුත්, ඒක අවුලක් නෑ, එක්සිට් එක ගන්න කිට්‍ටු වෙනකොට සිංදුවෙ සද්දෙ අඩුවෙලා GPS කියනවා ලේන් මාරු කරන්න, ඉස්සරහා හරවන්න වම, දකුණ කියලා. 



ඔන්න එක්සිට් එකට කිට්‍ටු වුනා. GPS විස්තරේ කියන්න කට ඇරියා විතරයි, අර ගැජමැටික් එකේ ගෑණු පරාණෙ කියන්න ගත්තෙ නැතෑ " ෆෝන් වන් කනෙක්ටඩ්, ඉන් කමින් කෝල් ෆෝන් වන්" වගේ මොකක්ද හෑල්ලක්. මට එක්සිට් එක මිස් වුනා. ඊළඟ එක්සිට් එක තියෙන්නෙ තව කිලෝමීටර් හතර, පහකට එහා. ඉඩ ලැබිච්ච ගමන් හැරෙව්වා අතුරු පාරකට. ගැලෙව්වා ගැජමැටික් එක. දැන් නිකං ෆෝන් එකෙන් අහගෙන ගියා යන්න ඕනෙ ගමන.



එහෙමයි කියලා අපි සැලෙනවද? නෑනෙ, හොයලා, හොයලා ebay එකෙන් ගෙන්න ගත්තා මෙන්න මේක.














වැඩි ගාණක් නෑ. කියල තියන විදිහටම වැඩ. හයි කරන්නෙ මෙහෙමයි:











ඔය වීඩියෝ එකේ ඉන්න හාදයා, රේඩියෝ වල පස්සා පැත්තේ , වයර් ගහලා හොඳට පුරුදු හාදයක්, ඒ නිසා එයා එකපාරින් එහෙම කලාට , වැඩේ එච්චරම ලේසි නෑ. හැබැයි, බැරිත් නෑ. කනෙක්ටර් එක ඇඟිලි දෙකක් අතර රඳවාගෙන, ඉවසිල්ලෙන්  උත්සහා කලාම, ගොඩ දාගන්න පුළුවනි.



අමාරුවෙන් හරි කනෙක්ට් කලාම , ලැබෙන වාසි:



1. FM මැතඩ් එක වගේ නෙමෙයි, සිංදු වල හොඳ කොලිටි



2. රේඩියෝ කන්ට්‍රෝල් බටන් වලින්, සිංදු මාරු කරන්න, සද්දෙ අඩු, වැඩි කරන්න ඇහැකි. ෆෝන් එකෙන් සිංදු පටන් ගන්න අවශය නෑ, රේඩියෝ පවර් ඕෆ්, ඔන් කරපු ගමන්, කලින් නවත්තපු තැන ඉඳලා සිංදුව පටන් ගන්නවා



3. ෆෝන් එකත් චාර්ජ් වෙනවා. මේක හරි වැදගත්. දුර ගමනක් GPS පිහිටෙන් යනවා නං, ෆෝන් බැස්ටිය බහිනවා බලා ඉන්දැද්දි.



4.අර ගෑණු පරාණ වල කං කරච්චලේ නෑ :)



කලින් කොළඹ යුගයේ කවි ගැන කියන්න ගිහිල්ලා, මයෙ ත‍ටු සැට් එක ගලවගන්නෙ නැතිව යාංතං බේරුනා. මේ සැරේ කියන්නෙ සිංදුවක් ගැන.






http://www.goodhousekeeping.com/cm/
goodhousekeeping/images/0C/attic-storage-de.jpg

මේ සිංදුව මං මුලින්ම ඇහැව්වෙ, බොහොම කාලෙකට ඉස්සර, දවසක අයියගෙ යාළුවෙක්ගෙ ගෙදරදි. ඒක පරණ ගෙදරක්. මැද සාලෙ ලෑලි සිවිලිමක් තිබුණා. යාළුවගෙ කාමරේ තිබුණෙ, ඒ සිවිලිම උඩ, වහලත් , සිවිලිමත් අතර පොඩි කාමරයක්, මෙන්න මේ වගේ:



රවුම් ජනේලෙකුත් තිබුණා. දැක්ක ගමන් මයෙ හිතට අල්ලලා ගියා. බස්සෙකුට කියාපු තැන. එයා ඔය සිංදුව දාලා, ඒ ගැන මොකක්ද විචාරයකුත් කලා. ඒ වෙලාවෙ ගොම්මං අඳුර වැටෙන වෙලාව. තැනයි, පරිසරයයි, සිංදුවේ  හිත නිවන ගතියයි නිසා, ඒක අදටත් නොමැකෙන ලෙස බකුසු මතකයේ ‍රැඳුනා.














මෙහෙ වුනත්, සමහර ගෙවල් වල, ඔහොම ඇටික් කාමර තියනවා. සමහරු එව්වා ලස්සනට හදලත් තියනවා. ඒත් මයෙ හිතේ, සීත කාලෙට නං, අමාරු ඇති. බොහෝවිට, එව්වා ගබඩා කාමර විදිහට පාවිච්චි කරන්නෙ , එක නිසා වෙන්න ඇති. ඒ මොන ප්‍රශ්ණ තිව්වත්, අදටත් බස්සො, එව්වයෙ  කූඩු හදනවා











Sunday, February 1, 2015

කොළඹ යුගයේ කවි සහ අපේ ගමේ විත්ති






http://lankapura.com/wp-content/uploads/ 2009/04/banyan-tree-at-kalutara.jpg


කොළඹ යුගයේ කවින්ට , මම බොහොම කැමතියි. මට හිතෙන්නෙ  අපේ කවියේ ස්වර්ණමය යුගය කොළඹ යුගය කියලයි. ඒ කාළෙ කවි මඩු , තරග වගේ එව්වත් තිබිල තියනවා.ඒ ඇරුනම  මාසික කවි සඟරා පවා තිබිල තියනවා. අපේ මේ කවියො හිටිවන කවි කියන්න රුසියො. කවියෙක්ගෙ මඟුල් ගෙදරකට ගිය මාකඳුරේ කවියා සභාව මැද මෙහෙම කිව්වලු:




මල්ලව උරා බොයි මල් කැකුලක           රේණු

හතාගොඩත්   හැඬවිය  මංගල            සීනු

උඳුවප් දුරුත්තේ සීතල බෑ                වානු

මොකටද කුඩලි, මේ කාලෙට නැති      ගෑනු


ඒකට පිලිතුරු කවිය කිව්වෙ,එවකට තනිකඩයෙකු වූ කුඩලිගම කවියා:




තිබහට වතුර කළයක් ඇදගනු                මිසක

ඒ ලිඳ තඩලන්න කිසි විටකදී             නොහැක 

කිරි අවැසි නම් වීදුරුවක් හෝ              දෙකක 

රස බලනවා මිස කීම මේ එළ              දෙනක  








තවත් මම කැමති කවියෙක් තමා මීමන ප්‍රේමතිලක. එයට හේතුව,  වික්ටෝරියානු සදාචාරයත්, " බොනවද දහම් පැන්, නැත්නම් පොවන්නද? "  සිහල බොදු මානසිකත්වයත් උපරිම ලෙස පැවතුන ඒ යුගේ  ඔහුගෙ සෘංගාරය මඳ පමණින් මුසුකල අපූරු කවිත්,  උපාසකම්මලාගේ සර්ධාව  වැඩීමට යැයි කියා අතිශයෝක්තියෙන්  දෙසූ බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ඇතැම් දේ නිර්දය ලෙස විවේචනය කල ලිපිත් නිසා වන්නට ඇත.





මෙහෙම කිව්වාට , බස්සොන්ට මොන කවිද? ඌ මේ   මහප්ප්‍රාණ  හෑලි ලියන්න ගියාට, කියවල තියෙන්නෙ ඔය එහෙන් මෙහෙන් කඩල  ඔතන්න ගත්ත  පි‍ටුවක තිබ්බ කයියක්, දෙකක් විතරයි. ඒත් මෙව්ව කියවපු, දැණුම් තේරුම් තියන  අය, මේ  කවි හැකි පමණින්  සංරක්ෂණය කරන්න කරපු සත් ක්‍රියාවක් , ඔය පහළින් තියෙන ලින්ක් වලට ගියාම බලාගත්තෑකි.





කවි මුතු මල්



e තක්සලාව





ඔන්න එහෙනං  මාත් හතර අතට වැඳලා , නමෝ විත්තියෙන් ඉස්සුව කයියක් ගෙඩි පිටින්ම.මේ  විමලරත්න කුමාරගම කවියගෙ " අයියනායක " කවි පෙලෙන් කොටසක්.




සෙවණැලි අවදි නොම වන වැව් ඉවුරු කො  ණේ

කාලය විසින් හෑරුව නුග ගසක බෙ‍             ණේ

මළකා කළුව ගිය ආයුධ කැබලි පෙ              නේ

දෙවියෙක් නැතද මෙහි බලයක් තිබෙනු දැ     නේ



සන්හිඳ ළඟ බාරයට කිරි ඉතිරී                         ම

කෙම්මුර දවස්වල පානින් සැරසී                      ම

වන අතු කඩා ගස් දෙබලක දැවටී                    ම

මා නොකෙරුවත් නොකෙළෙමි එය ගැරහී      ම


දැන් ඔහෙලට  හිතෙනව නේද, මීමන ගැන කියල  කුමාරගමගෙ කවි දාන්නෙ , මූට මඤ්ඤංද කියලා? නෑ, නෑ ඒකට හේතුවක් කියනවා. කපුවො, සාස්තර කාරයො  , ඔවුන්ගේ අනුග්‍රාහකයොන්ටත් බොහොම අපල මේ කාලෙ, මාත් ඇඟ බේරගන්න එපැයි?

අද කතාව ගම්මැදි හෑල්ලක්ද, මිත්‍යා විස්වාසයක්ද කියල මං දන්නෙ නෑ. එක තීරණය කරන එක ඔහෙලට බාරයි. මගේ රාජකාරික කතාව කියන එක විතරයි


මේ කවි කියවන කොට හිතේ මැවෙන්නෙ අපූරු චිත්‍රයක්.  ඒ විතරක් නෙමෙයි, මේ කවි ඔස්සේ ගියාම  මතක් වෙන්නෙ අපේ ගම සහ එහි සිටි අමතක නොවෙන චරිත. මේක මේ ගම හොඳා, නගරෙ හොඳ නෑ කියන කතාවක් නෙමෙයි. අපේ ගමෙත්, ඒ ගැමි සංස්කෘතියෙත් හොඳ වගේම නරකත් සම-සමව තිබුනා. එව්වා පැත්තකින් තියලා, අද මම කියන්න යන්නෙ එහි ජීවත් වු අපූරු චරිත කීපයක් ගැනයි.



ගමේ  හිටපු වැදගත් තනතුරු දැරූ ,වැඩිහිටි අයට එදා ගම්මු කතාකලේ රාළහාමි කියලයි. මේ කියන රාළහාමිත් එහෙම කෙනෙක්, මට මතක සංදිය වන විට විශ්‍රාමිකව හිටි ඔහු, කලු, උස මහත , මනා පෞරුෂත්වයක් තිබුණු අයෙක්. සරම ඇන්ඳත්, කෝට් බෑයක් අඳින්න අමතක කලේ නෑ.  කොච්චරවත්  ගම වටා ඇවිද, ඇවිද,  නැවති, නැවති  වටපිට බල, බල  ගිය ඔහු හැමෝ එක්කම කතාබහ කලා. ගැමියන්  මූණට ඔහුට කටපුරා රාළහාමි කිව්වත්, නැති තැන කිව්වෙ ඇස්වහ-කටවහ රාළහාමි කියලයි.ඔහුගෙන් තමන් සන්තක හොද දේ වහන් කිරීමට, ඉදිරියට පැමිණ කතාවට අල්ලාගෙන, අවධානය වෙනතක යොමු කිරීමට තැත් කලත්, රාළහාමිගේ උකුසු ඇස් වලින් කිසිම දෙයක් මඟහැරුනේ නෑ. රාළහාමි කතාව අවසානෙයේ, යන්නට පෙර මොකක් හරි කට-කැඩිච්ච කතාවක් කියන්නත් අමතක කලේ නෑ.

මෙවැනි පුද්ගලයකු යම් දෙයක් ගැන හොඳ කිව්වොත්, එයට අපල දෙන බවත්, අමාරුවෙන් හරි යම් දෙයක නරක කියවාගන්න හැකි නම්, එහි ප්‍රතිවිරුද්ධ දේ වන බවත් ගැමියො විස්වාස කලා.



මේ මං අසා තිබෙන, ගමේ ප්‍රසිද්ධ කතා දෙකක්:



කිට්‍ටුව ගෙදරක සාරෙට වැඩුන ඒත් ඵල නොදරන දෙහි ගහක් තිබුනා. සාමාන්‍යයෙන් රාළහාමිව මඟහරින ගෙදර  මූලිකයා එදා රාළහාමිව ගෙදරටම  කැඳවාගෙන ඇවිත් , තේ පැන් වලින් සංග්‍රහ කොට , මිදුලට කැ‍ටුව ගිහින් දෙහි ගහ පෙන්නලා මෙහෙම කිව්වා:



" බලන්නකො රාළහාමි. මේ ගහේ හැටි, එක දෙහි ගෙඩියක්වත් නෑ නෙව?"



ඔහු බලාපොරොත්තු වුනේ, රාලහාමිත් ගහ ගැන නුගුණ කියාවි කියලයි. ඒත් රාළහාමි කිව්වෙ මෙහෙමයි:



" හා, ගෙඩි නැති වුනාට මොකද, ඒකටත් එක්ක ඔය කොල තියෙන්නෙ"



බලා ඉන්දැද්දි වගේ කොල හැලෙන්න ගත්ත දෙහි ගහ කනා‍ටු වෙලා මැරිල ගිය බවයි කියවෙන්නෙ. තව දවසක් දුර තිබෙන ගස්  අතර පිමි පැන, පැන හිටිය  වඳුරු මොටෙක් දිහා බලා " හම්මේ, බලහල්ලකො මුගෙ පිම්ම" යැයි කිවූ බවත්, ඊළඟ පිම්මේදී වඳුරු මොටා පිම්ම වැරදී බිමට පත බෑවුන වගත් තවත් ප්‍රසිද්ධ කතාවක්.







http://archives.dailynews.lk/2009/08/05 /z_page-19-(ARTS)-Sybil-02.jpg


ඊළඟ අමතක නොවෙන චරිතය තමා හංදියෙ  කඩේ මුදලාලි. ගමේ හිටිය තැපැල් පියුං වුන ඔහු බොහොම ප්‍රියමනාප පුද්ගලයෙක්. පසුව පොඩියට කඩයක් පටන්ගෙන එය වැඩිදියුණු කරගත්තා.



මට මේ මුදලාලි මතක් කරන්නෙ, සිබිල් වෙත්තසිංහ මහත්මියගේ කතාවක එන මුස්ලිම් මුදලාලි කෙනෙක්. කතාවෙ ඉන්න  මුදලාලි කවදාවත් පාරිභෝගිකයින්ට " නෑ" කියල කිව්වෙ නෑ, කිව්වෙ " තිබුණා , මේ දැන් ඉවර වුනා" කියලයි. පහුවදා කොළඹ ගිහින් ඒ අහපු දේ ගෙනාව කියල තමා කතාවෙ තිබුනෙ.  අපේ මුදලාලිත් ටිකක් ඒ වගේ,  ගණුදෙණුකාරයාට අනුකූලව සුහද කතාබහ කරන්නත්. ඔහුගේ වෙළඳ භාණ්ඩ ගැන පාරට්‍ටු කරන්නත්, අපේ තැපැල් පියුං මුදලාලිට තිබුණෙ සහජ හැකියාවක්. මෙන්න මෙහෙමයි ඔහුගෙ කතාව



" මෙව්වා නියම මන්නාරම් කරවල මහත්තයො. ගන්න, නියම බඩු", සමහර විට කීරමින් කියා, වේලපු පොඩි හුරුල්ලො වික්කත්, ගණුදෙනු කාරයා ගෙදර ගියේ හිතේ සතුටින්,



තව ලියන්න දේ තිබුනත්, මට බෑ, අදට ඔය ඇති



(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)

Thursday, January 29, 2015

කටකහනවට කියවෙන කවි





http://www.jonkleinphoto.com/_Media/213_sleeping_barred_owl.jpg

මිදුලේ බසු මාලිගාවෙ සක්විති පදවිය ලබන්න

අත්තක් උඩ වාඩිවෙලා , ත‍ටු පොරවන් නිදාගන්න

නයිට් ඩියුටි අහවරවී හණික එමී

උදේ හීල ගිල්ලට පසු හැලප කමී





සීය ලිමිට් අධිවේගෙට

එන්නේ එකසිය විස්සට

බාප්පලා ඉන්නවාද බලනු මැනේ

අහුවුනොතින් අබ සරණයි පියානනේ



බකමූණෝ ඔයා නිදිද?

නැහ්නං, හැලප ගිලිනවාද?

කියා තවත් SMS එවනු මැනේ

ඇතුවත් බැරි, නැතුවත් බැරි අපේ ඇණේ

Saturday, December 27, 2014

සුභ අලුත් අවුරුද්දක්






කතිර යුද්දෙත් ලඟ, ලඟම එනවා නෙව? ඔන්න එහෙනං හැමෝටම සුභ අලුත් අවුරුද්දක් කියල කිව්වා

Saturday, December 20, 2014

සිංදුවක්, බස්සෙක් හා පාපොච්චාරණයක්











Will you stay with me, will you be my love


Among the fields of barley


We'll forget the sun in his jealous sky


As we lie in fields of gold




මේක කියන්නෙ මං කැමතිම ගායකයෙක් "ඇනපිය" .



ඇනපිය කිව්වට එයාගෙ ඇත්ත නම Gordon Matthew Thomas Sumner, ඒත් එයා වැඩිය ප්‍රසිද්ධ Sting කියලයි.





බස්සා කොහොමත් ඔය බල්ලො, බලල්ලුන්ට කැමති සතා, ඒත්  තුන් අණ්ඩෙන් යන බලු තඩියෙක් හරි කන් කොට බළලෙක් හරි දැක්කොත්, බකුසු හදවත් , නිකං බටර් වගේ උණුවෙලා, දියවෙලා වැක්කෙරෙන්න ගන්නවා.



මේ බකුසු කරුණාව,  බලු, බළල් සත්තුන්ට වඩා එහා ගිය එකක්,  කොටින්ම ඌ බොහොම කැමැත්තෙන් හිටියා හූම් කියන්න බැරි බැස්සියෙක් හොයාගන්න. ඌගෙ අවාසනාවටද, බැස්සිගෙ වාසනාවටද මන්දා ඒ වැඩේ කෙරුනෙ නෑ නෙව. 



ඔතන කරුණාව කියල කිව්වට, යටින්  හීනියට  වෙන කාරණාවකුත් තියනවා. දැං හිතන්නකො, අත්තක් උඩ බකුසු ජෝඩුවක් ඉන්නව කියලා. කොහොමද   බස්සව, බැස්සිගෙන් වෙන් කරලා හඳුන ගන්නෙ?





බස්සා එක පාරක් "හූම්"  කිව්වොත්, බැස්සි දෙපාරක් "හූම්, හූම්" කියනවා. දැං ඔහේලට තේරෙනව නේද? කොයි බස්සද අකමැති, වැඩ  අහවර වෙලා ගෙදර ආවම, දෙයියනේ කියල කණක්   ඇහිලා පාඩුවෙ ඉන්න.

Sunday, November 30, 2014

ලුණු දෙහි







බොහොම කාළෙකට ඉස්සර, ගමක හිටියා බස්සෙක්. බස්සෙක් කිව්වාට මේකා බසු පැටියෙක්. දවසක ගෙදර  ගෙදර පරණ පෙට්ටගමක් අවුස්සපු බස්සට හම්බවුනා මැජික් ලාම්පුවක්  පරණ පොතක්. පොතක් කිව්වට , මේක පොත් රාජයෙක්. විසාල පොතක්. හොඳට බයින්ඩ් කරලා , හදලා තිව්නෙ කලු කඩදාසි වලින්. මේ කලු කඩදාසි ඇතුල් පි‍ටු පුරවලා තිබ්බෙ, පත්තර වලින් කපා ගත්ත එක එක ලිපි.






curious owl



ඉවුම්-පිහුම්, මැහුම්-ගෙතුම්, අත්-බේත්, හප්පේ ඒකෙ තිව්න  ජාති. දැක්ක ගමන් බස්සට තේරුනා මේක නං  බකුස් පරම්පරාවෙන්, පරම්පරාවට උරුම වෙච්ච මහාර්ඝ පුස්ථක රත්නයක් බව. ඌ පටස් ගාලා ඒක යටි මඩි ගහගත්තා.



දැං  කම්පනා කරන කොට හිතෙනවා, කවුරු හරි අපේ පරම්පරාවෙ ඉස්තිරි රත්නයක්, බොහොම මහන්සිවෙලා එකතු කරපු පත්තර  ලිපි එකතුවක් බව. ඔය දැං කාලෙ ඉන්න , බතක් , පරිප්පුවක්වත් හරියට උයා ගන්ට බැරි බවලත්තු වගේ නෙමෙයි. ඉස්සර කාළෙ මෑණිවරු , තමන්ගෙ දෝණියැන්දලාට ගෙදර දොරේ වැඩපල හොඳට පුරුදු පුහුණු කලා නෙව.



මෙන්න මේ පොතේ තමා අපේ සාම්ප්‍රදායික ලුණුදෙහි ගැන තීරු ලිපියක් තිබ්බෙ. ලියල තිබ්බෙ කුස්සි අම්මා කෙනෙක් ලියන විදිහට.හදන ක්‍රමය ගැන ඒ හැටි මතකයක් අද නැති වුනත්., මෙන්න මේ කොටස නං මතකයි:




කෑම සංරක්ෂණය කල රට කුස්සියක්

සහ  කෑම ඉදෙන කන්වත් ඉවසිල්ලක්

නැති වණ්ඩු ආප්පයො සැට් එකක්



"වාරෙට දෙහි යහමින් ඇති කාළෙට, කරන්න හොඳ දෙයක් තමා ලුණුදෙහි දාන එක. ඔය වෑංජනේකට ලුණු ඇඹුල් මදි පාඩුවක් තියේනං, ලුණුදෙහි ගෙඩියක්  අරන්, ලූනු, මිරිස් කපලා සම්බෝලයක් හදාගෙන බතත් එක්ක හාමු කොරල ගත්තාම පංකාදුයි"







පොඩිකාලෙ ලමයි කැමති පැණිරස කෑම වලට උනාට , බස්සා කැමති වුනේ ඇඹුලට. (පස්සෙ තමා 'පැණි' වලට රස වැ‍ටුනෙ). ගමේ තිබ්බ ගස්වල සියඹලා විතරක් නෙමෙයි, අහල පහල වතුවල ඇඹුල් පළතුරුත්,කඩවල තිව්ව සියඹලා, ලුණුදෙහි  සෑහෙන ප්‍රමාණයක් බකුසු බඩට ගියා මයෙ හිතේ.



ලුණු කියන්නෙ විජලකාරකයක්. මේක  උදව්වෙනවා කෑම කල්තියා ගන්න. ක්‍රමය සරලයි. ලුණු දාලා වේලනවා. ලුණුදෙහි, කරවල වලදි එහෙම උනාට, ජාඩි වලදි මේ ක්‍රමේ පොඩ්ඩක් ඉතර වෙනස් වෙනවා. ජාඩි වලට ලුණුයි , ගොරකයි දෙකම දානවා. වතුර ගතිය එහෙම්ම තියනවා. ඔය ජාඩිවතුර රස කාරකයක් විදිහට මාළුපිණි වලට පාවිච්චි කරන්නත් ඇහැකි.



ගමේ කුස්සියෙ , ඔය නොයෙක් ක්‍රම වලට කල් තියාගන්න  හදපු දේ තිබුණා. වැලි කොස් ඇට, අ‍ටුකොස්, වේලපු දෙල් වගේම දුම් මැස්සෙ පුවක් කොලපුවක එල්ලාපු කිතුල් පැණි මුලක්, දෙකක් එහෙමත් තිබුනා.  දර ලිපෙන් ගෑස් ලිපට මාරු වෙච්ච අදකාලෙ කුස්සිය, එදා ගැමි ගෙදරක තිබ්බ කුස්සියට වඩා සැපපහසු තැනක් වුවත්, ඒ එක්කම, ලුණු දෙහි, ජාඩි, අ‍ටුකොසුත් අභාවයට ගියා කියලයි මට හිතෙන්නෙ.








ජාඩි කාපු නරියෙක්



හෙරලි පොලොස්

දෙල්, අ‍ටුකොස්

ජාඩි හොඳිත්

එක්ක ගුඩුස්



ඔය කවිය " කොරලි හොඳිත්"  කියලත් කියනවා. පරණ දේවලට. පාරම්පරික කෑම, බීම වලට මගේ බොහොම කෑදර කමක් තියෙනවා.පැරණි  කෑම කල්තබා ගැනීම කියන්නෙ කලාවක්. මේක අධි-ශීතකරණයක කෑම ඔබන එකට වඩා වෙනස්. උදාහරණයක් විදිහට බල මාලු වලත්, බල කරවල වලත් රස අහසට-පොලොව වගේ වෙනස්. මෙහිදි යම් බැක්ටීරියා ක්‍රියාවලියක් සිදුවෙලා රසය වෙනස් වෙනවා. මේ බැක්ටීරියා ක්‍රියාවලිය කොච්චර වැදගත්ද කියලා මෙන්න මේ මිල අධික කෝපි වර්ගය ගැන කියෙව්වාම දැණගන්න ඇහැකි.






Kopi Luwak





කෝපි හදන යන්තරේ

මං කොහේ හරි දැක්කා, ආහාර වීදුරු බෝතල්වල හුලං නොයන සේ අසුරන ක්‍රමයක්, නැපෝලියන් බොනපාට්ගෙ කස්ටිය දියුණු කලා කියලා.. බඩගින්නේ යුද්ධ කරන්න බැරිබව , හොඳට කාපු බීපු  බොනපාට් උන්නැහේ දැණගෙන ඉන්න ඇති.















මේ තියෙන්නෙ තියෙන්නෙ එන්ගලාන්..තෙ "බුදු අම්මෝ" රජ කුස්සියක් - Windsor Castle kitchen . 1819


















මේ රජකාලෙ සුද්දන්ගෙ පාන්බාස් කෙනෙක්. "People of the upper crust" කියන කියමන ඇවිල්ලා තියෙන්නෙ පාන් ගෙඩියෙ උඩ කොටස ගියේ බලවතුන්ට වීම නිසයි කියලා මං කොහේ හරි දැකලා තියනවා




















හා, එන්න, එන්න ලාබයි. දෙක පනහයි










මං  දැන් මේ මොකක් ගැනද කියාගෙන ආවෙ.......?

ආ, හරි ලුණුදෙහි ගැන නෙව? මයෙ ගාව තිව්නා ඔරිජිනල් ලුණු දෙහි ටිකක්. මං ඕක බොහොම අරපරිස්සමට තමා පාවිච්චි කොලේ. මාත් එක්ක ඉන්න අනිත් හෝතම්බුවගෙ බොනපාට් යාලුවො මේක හොරා කාලා. මං කලේ බෝතලේ හංගපු එක. මුංව දීයා කන්ට, උන් ඒකත් හොයාගෙන ආයෙ කාලා. මං ඒ වංගියෙ කලේ ලුණුදෙහි හදපු  එකයි. අවුවෙ වේලන්න විදිහක් නෑ. අර තම්බල හදන හොර ක්‍රමේ රසට මං කැමති නෑ. මං හැදුවෙ අවන් එකේ. රස්නෙ අඩුවට දාලා යන්තන් දොර ඇරලා වේලගත්තා. පස්සෙ ලාබෙට ඩිහයිඩ්‍රේටර් එකක් ලැබෙන කොට , පෙරහැර ගිහින් ඉවරයි. නරකම නෑ. පොඩි පැඟිරි රහක් නං තියේ. හොඳම වැඩේ කියන්නෙ අර කලින් ලුණුදෙහි හොරා කාපු , හොර බළල්ලු සැට් එක නෙමෙයි ඒ දිහා ඇහැක් ඇරලා බලන්නෙ :)